ქცევითი ეპიდემია არის მოვლენა, რომელიც დაკავშირებულია ქცევის გავრცელებასთან და ჯგუფურ განმტკიცებასთან, რაც ხშირად კულტურული ან სოციალური ფაქტორებით არის განპირობებული [1].
A behavioral epidemic is an event related to the spread and reinforcement of behaviors, often influenced by cultural or social factors.
ქცევითი ეპიდემია არის ისეთი მოვლენა, როდესაც ადამიანები იწყებენ ერთნაირად მოქცევას, მაგალითად, როდესაც მოდაში შემოდის ახალი ტანსაცმელი და ყველა ცდილობს მისი შეძენას. ეს შეიძლება მოხდეს, როდესაც ადამიანები ერთმანეთისგან სწავლობენ და იმეორებენ ქცევას.
სოფელში, როდესაც მეზობელმა დაიწყო ახალი სახლის აშენება, რამდენიმე კვირაში ყველა მეზობელი ცდილობდა სახლის გადაკეთებას ან ახალი ფერის შეღებვას.
ქცევითი ეპიდემიები მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის, რადგან ისინი შეიძლება გავლენას ახდენდნენ მოსახლეობის ქცევაზე, რაც თავის მხრივ აისახება ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. მაგალითად, თუ საზოგადოებაში გავრცელდება მავნე ჩვევა, როგორიცაა მოწევა, ეს შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის პრობლემების ზრდა.
ქცევითი ეპიდემიის წარმოშობა ხშირად დაკავშირებულია კულტურულ ან სოციალურ ფაქტორებთან, რომლებიც გავლენას ახდენენ ადამიანების ქცევაზე. მაგალითად, შუა საუკუნეებში ცეკვის მანია იყო ერთ-ერთი ასეთი მოვლენა, როდესაც ადამიანები მასობრივად იწყებდნენ ცეკვას და ვერ ჩერდებოდნენ. ქცევითი ეპიდემიები ხშირად ჩნდება ჯგუფურ გარემოში, სადაც ერთი ადამიანის ქცევა შეიძლება სწრაფად გავრცელდეს სხვებზე. ეს შეიძლება მოხდეს სოციალური მედიის გავლენით, როდესაც ახალი ტრენდი ვრცელდება და ადამიანები ცდილობენ მას მიბაძონ. ქცევითი ეპიდემიების გაზომვა რთულია, რადგან ისინი ხშირად არ არიან დაკავშირებული ფიზიკურ დაავადებებთან, არამედ ქცევით ცვლილებებთან. ხშირად ხდება მათი არასწორი გაგება, რადგან ადამიანები ვერ ხვდებიან, რომ ეს მოვლენა შეიძლება იყოს სოციალური გავლენის შედეგი, და არა მხოლოდ ინდივიდუალური არჩევანი.
Pkhakadze G. Behavioral Epidemic. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 5). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/behavioral-epidemic/
Was this article helpful?