ხი კვადრატის ვრცელი ტესტი არის სტატისტიკური მეთოდი, რომელიც გამოიყენება ნომინალური მონაცემების ანალიზისთვის, რათა შეამოწმოს მონაცემთა კატეგორიების შორის კავშირი[1]. ის განსაკუთრებით სასარგებლოა, როდესაც გვაქვს მრავალი კატეგორია ან ჯგუფი[2].
The extended chi-squared test is a statistical method used to analyze nominal data to test for associations between categories.
ხი კვადრატის ტესტი არის მეთოდი, რომელიც გვეხმარება გავიგოთ, არის თუ არა კავშირი სხვადასხვა ჯგუფებს შორის. მაგალითად, თუ გვინდა გავიგოთ, აქვს თუ არა გავლენა ასაკს და სქესს დაავადების გავრცელებაზე, ეს ტესტი დაგვეხმარება.
სოფელში ექიმმა გადაწყვიტა გაეგო, რამდენად ხშირად იყენებენ ადამიანები სხვადასხვა სახის მედიკამენტებს. მან შეკრიბა ინფორმაცია და ხი კვადრატის ტესტის დახმარებით შეამოწმა, არის თუ არა განსხვავება ასაკობრივ ჯგუფებს შორის.
ხი კვადრატის ტესტი მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებისთვის, რადგან ის ეხმარება მათ გაარკვიონ, არსებობს თუ არა კავშირი სხვადასხვა ფაქტორებს შორის. ეს ინფორმაცია მნიშვნელოვანია, რათა უკეთესად გავიგოთ დაავადებების გავრცელების მიზეზები და შევიმუშავოთ ეფექტური პრევენციული სტრატეგიები.
ხი კვადრატის ტესტი პირველად შემუშავდა კარლ პირსონის მიერ მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როგორც მეთოდი, რომელიც გამოიყენება ნომინალური მონაცემების ანალიზისთვის. მისი მთავარი მიზანია შეამოწმოს, არსებობს თუ არა კავშირი ორ ან მეტ კატეგორიას შორის. მაგალითად, თუ გვინდა გავიგოთ, აქვს თუ არა გავლენა სქესს და ასაკს დაავადების გავრცელებაზე, ხი კვადრატის ტესტი დაგვეხმარება ამ კავშირის დადგენაში.
ხი კვადრატის ტესტი ხშირად გამოიყენება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევებში, რადგან ის გვეხმარება გავიგოთ, როგორ არის დაკავშირებული სხვადასხვა ფაქტორები, როგორიცაა სოციალური სტატუსი, განათლება და ჯანმრთელობის მდგომარეობა.
ხშირად შეცდომით ფიქრობენ, რომ ხი კვადრატის ტესტი გამოიყენება მხოლოდ ორ კატეგორიას შორის კავშირის შესამოწმებლად, მაგრამ ის ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას მრავალი კატეგორიის შემთხვევაში.
ამ ტესტის გამოყენება მოითხოვს მონაცემების სწორად შეგროვებას და ანალიზს, რათა მივიღოთ სანდო შედეგები, რაც საშუალებას მოგვცემს უკეთ გავიგოთ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საკითხები და შევიმუშავოთ შესაბამისი პოლიტიკა.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Chi-squared (χ2) Test, Extended”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/chi-squared-%cf%872-test-extended/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ხი კვადრატის ტესტი, ვრცელი“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/chi-squared-%cf%872-test-extended/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?