ხი კვადრატის ტესტი არის არაპარამეტრული სტატისტიკური მეთოდი, რომელიც გამოიყენება კატეგორიული მონაცემების ანალიზისთვის [1]. იგი საშუალებას აძლევს მკვლევარებს შეაფასონ, არის თუ არა განსხვავება ორ ან მეტ ჯგუფს შორის [2].
The Chi-squared test is a non-parametric statistical method used to analyze categorical data.
ხი კვადრატის ტესტი არის მეთოდი, რომელიც გვეხმარება გავიგოთ, არის თუ არა განსხვავება ჯგუფებს შორის. მაგალითად, თუ გვინდა გავიგოთ, მოსწონთ თუ არა სოფლის მოსახლეობას ახალი პროდუქტი, ამ ტესტით შეგვიძლია გავარკვიოთ. ეს მარტივი გზაა მონაცემების შესამოწმებლად.
სოფლის ბაზარში მარიამი და ნინო საუბრობენ. მარიამი ეკითხება ნინოს, მოსწონს თუ არა ახალი პური, რომელიც ახლახანს გამოჩნდა. ნინო პასუხობს, რომ ჯერ არ გაუსინჯავს, მაგრამ მეზობლები ამბობენ, რომ კარგი გემო აქვს.
ხი კვადრატის ტესტი მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს შეაფასონ, როგორ მოქმედებს სხვადასხვა ფაქტორი მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე. ეს ტესტი ეხმარება მათ გადაწყვეტილებების მიღებაში, რომლებიც ეფუძნება მონაცემებზე დაფუძნებულ ანალიზს, რაც აუმჯობესებს ჯანმრთელობის პროგრამების ეფექტურობას.
ხი კვადრატის ტესტი პირველად შემუშავდა კარლ პირსონის მიერ 1900 წელს და მას შემდეგ ფართოდ გამოიყენება სტატისტიკაში. მისი მთავარი მიზანია კატეგორიული მონაცემების ანალიზი, რაც ნიშნავს, რომ ის გამოიყენება მონაცემების იმ ტიპებისთვის, რომლებიც შეიძლება დაჯგუფდეს კატეგორიებად, მაგალითად, სქესი, ასაკი ან დიაგნოზი. ხი კვადრატის ტესტი საშუალებას აძლევს მკვლევარებს შეაფასონ, არის თუ არა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავება ჯგუფებს შორის, რაც მნიშვნელოვანია კვლევების სიზუსტისთვის. ხშირად ადამიანები არასწორად იყენებენ ამ ტესტს, როდესაც მონაცემები არ აკმაყოფილებს საჭირო პირობებს, რაც იწვევს არასწორ შედეგებს. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ მკვლევარებმა კარგად გაიგონ, როდის და როგორ უნდა გამოიყენონ ეს ტესტი.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Chi-squared Test (χ2)”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/chi-squared-test-%cf%872/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ხი კვადრატის ტესტი“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/chi-squared-test-%cf%872/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?