განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება არის სისტემატიური შეცდომა, რომელიც წარმოიშვება მონაცემთა შეგროვების ან შეფასების პროცესში.[1]
Detection or measurement bias is a systematic error arising during data collection or assessment.
ეს არის შეცდომა, რომელიც ხდება, როდესაც მონაცემებს ვაგროვებთ ან ვაფასებთ. მაგალითად, შეიძლება მონაცემები არასწორად შევაგროვოთ ან შევაფასოთ, რაც კვლევის შედეგებს არასწორად წარმოაჩენს.
სოფლის ბაზარში, ნინო და მარიამი ხილს არჩევენ. ნინო ამბობს, რომ წითელი ვაშლები უფრო ტკბილია, მაგრამ მარიამი ფიქრობს, რომ მწვანე ვაშლები უფრო გემრიელია. ორივე მათგანი სხვადასხვა კრიტერიუმით აფასებს ვაშლებს.
განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება შეიძლება კვლევის შედეგების სიზუსტეს და სანდოობას საფრთხე შეუქმნას. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გადაწყვეტილებებს, რომლებიც უნდა იყოს დაფუძნებული ზუსტ და სანდო მონაცემებზე.
განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება წარმოიშვება მაშინ, როდესაც მონაცემთა შეგროვების ან შეფასების პროცესში ხდება სისტემატიური შეცდომა. ეს შეიძლება იყოს გამოწვეული არასწორი ინსტრუმენტების გამოყენებით ან მონაცემთა შეგროვების პროცესის არასაკმარისი კონტროლით. მაგალითად, თუ კვლევის მონაწილეები არასწორად აფასებენ საკუთარ ჯანმრთელობის მდგომარეობას, ეს შეიძლება გამოიწვიოს ცდომილებას. ასევე, თუ მკვლევარები არასწორად განსაზღვრავენ კვლევის კრიტერიუმებს, ეს შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემთა არასწორად ინტერპრეტაციას. ასეთი ცდომილებები შეიძლება აირიდოს წინასწარ განსაზღვრული კრიტერიუმების გამოყენებით და მონაცემთა შეგროვების პროცესის მკაცრი კონტროლით.
Pkhakadze G. Detection/Measurment Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/detection-measurment-bias/
Was this article helpful?