განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება არის სისტემატიური შეცდომა, რომელიც წარმოიშვება მონაცემთა შეგროვების ან შეფასების პროცესში.[1]
Detection or measurement bias is a systematic error arising during data collection or assessment.
ეს არის შეცდომა, რომელიც ხდება, როდესაც მონაცემებს ვაგროვებთ ან ვაფასებთ. მაგალითად, შეიძლება მონაცემები არასწორად შევაგროვოთ ან შევაფასოთ, რაც კვლევის შედეგებს არასწორად წარმოაჩენს.
სოფლის ბაზარში, ნინო და მარიამი ხილს არჩევენ. ნინო ამბობს, რომ წითელი ვაშლები უფრო ტკბილია, მაგრამ მარიამი ფიქრობს, რომ მწვანე ვაშლები უფრო გემრიელია. ორივე მათგანი სხვადასხვა კრიტერიუმით აფასებს ვაშლებს.
განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება შეიძლება კვლევის შედეგების სიზუსტეს და სანდოობას საფრთხე შეუქმნას. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გადაწყვეტილებებს, რომლებიც უნდა იყოს დაფუძნებული ზუსტ და სანდო მონაცემებზე.
განსაზღვრის ან გაზომვის ცდომილება წარმოიშვება მაშინ, როდესაც მონაცემთა შეგროვების ან შეფასების პროცესში ხდება სისტემატიური შეცდომა. ეს შეიძლება იყოს გამოწვეული არასწორი ინსტრუმენტების გამოყენებით ან მონაცემთა შეგროვების პროცესის არასაკმარისი კონტროლით. მაგალითად, თუ კვლევის მონაწილეები არასწორად აფასებენ საკუთარ ჯანმრთელობის მდგომარეობას, ეს შეიძლება გამოიწვიოს ცდომილებას. ასევე, თუ მკვლევარები არასწორად განსაზღვრავენ კვლევის კრიტერიუმებს, ეს შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემთა არასწორად ინტერპრეტაციას. ასეთი ცდომილებები შეიძლება აირიდოს წინასწარ განსაზღვრული კრიტერიუმების გამოყენებით და მონაცემთა შეგროვების პროცესის მკაცრი კონტროლით.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Detection/Measurment Bias”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/detection-measurment-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „განსაზღვრის /გაზომვის ცდომილება“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/detection-measurment-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?