სიჩქარე დაუცველ პოპულაციაში აღნიშნავს დაავადების ან მდგომარეობის სიხშირეს იმ ჯგუფში, რომელიც გარკვეულ რისკ-ფაქტორებს ექვემდებარება [1]. ეს სიჩქარე გვაძლევს საშუალებას შევაფასოთ რისკ-ფაქტორების გავლენა ჯანმრთელობაზე [2].
Excess rate among exposed refers to the frequency of a disease or condition in a group exposed to certain risk factors.
როდესაც ვსაუბრობთ სიჩქარეზე დაუცველ პოპულაციაში, ვგულისხმობთ, რამდენად ხშირად ხდება დაავადება იმ ადამიანებში, რომლებიც გარკვეულ რისკებს ექვემდებარებიან. ეს შეიძლება იყოს, მაგალითად, მოწევა ან არაჯანსაღი კვება.
სოფელში ექიმი ნინოსთან მივიდა და ჰკითხა, რამდენი ადამიანი ავად გახდა ბოლო თვეში, ვინც ხშირად ეწევა. ნინომ უპასუხა, რომ ასეთი ადამიანები უფრო ხშირად ავადდებიან.
სიჩქარე დაუცველ პოპულაციაში მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს განსაზღვრონ, რომელი რისკ-ფაქტორები უფრო მეტად მოქმედებს მოსახლეობაზე. ეს ინფორმაცია ეხმარება მათ, შეიმუშაონ პრევენციული სტრატეგიები და გააუმჯობესონ მოსახლეობის ჯანმრთელობა.
სიჩქარე დაუცველ პოპულაციაში არის ეპიდემიოლოგიური მაჩვენებელი, რომელიც გამოიყენება დაავადების სიხშირის შესაფასებლად იმ ჯგუფში, რომელიც გარკვეულ რისკ-ფაქტორებს ექვემდებარება. მისი წარმოშობა უკავშირდება ეპიდემიოლოგიური კვლევების განვითარებას, სადაც მიზანია რისკ-ფაქტორების გავლენის შეფასება ჯანმრთელობაზე [1]. სიჩქარის გაზომვა ხდება კონკრეტული პერიოდის განმავლობაში და ითვალისწინებს მხოლოდ იმ პირებს, რომლებიც რისკ-ფაქტორებს ექვემდებარებიან [2]. ხშირად, ადამიანები შეცდომით ფიქრობენ, რომ ეს სიჩქარე აჩვენებს დაავადების საერთო სიხშირეს, მაგრამ ის მხოლოდ რისკ-ჯგუფზეა ორიენტირებული [3]. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ მონაცემთა ანალიზისას სწორად განვსაზღვროთ, რომელი ჯგუფი არის დაუცველი და როგორია რისკ-ფაქტორების გავლენა მათ ჯანმრთელობაზე [4].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Excess Rate Among Exposed”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/excess-rate-among-exposed/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „სიჩქარე დაუცველ პოპულაციაში“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/excess-rate-among-exposed/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?