პარატენური მასპინძელი არის ორგანიზმი, რომელშიც პარაზიტი არ ვითარდება ან რეპლიკაციას არ განიცდის, არამედ ცისტის სახით რჩება [1]. ასეთი მასპინძელი პარაზიტს საბოლოო მასპინძელთან გადატანაში ეხმარება [2].
A paratenic host is an organism in which a parasite does not develop or replicate, but remains in a cystic stage until it reaches the definitive host.
პარატენური მასპინძელი არის ცხოველი ან ადამიანი, რომელიც პარაზიტს დროებით ინახავს. პარაზიტი ამ მასპინძელში არ იზრდება ან არ მრავლდება, მაგრამ ელოდება, როდის მოხვდება საბოლოო მასპინძელში. ეს მასპინძელი პარაზიტს გადააქვს ერთი ადგილიდან მეორეში.
გიორგი სოფელში თავის ძაღლთან ერთად სეირნობს. ძაღლი შემთხვევით ჭამს პატარა მღრღნელს, რომელიც პარაზიტის ცისტას შეიცავს. ეს მღრღნელი პარატენური მასპინძელია, რომელიც პარაზიტს საბოლოო მასპინძელთან მიაქვს.
პარატენური მასპინძლების გაგება მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი ხელს უწყობენ პარაზიტების გავრცელებას და გადატანას საბოლოო მასპინძელზე. ეს ცოდნა ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს, რათა უკეთესად გააკონტროლონ და შეამცირონ პარაზიტული ინფექციების გავრცელება საქართველოში.
პარატენური მასპინძლის ცნება წარმოიშვა პარაზიტოლოგიაში, სადაც მნიშვნელოვანია იმის გაგება, როგორ გადადის პარაზიტი ერთი მასპინძელიდან მეორეში. პარაზიტი პარატენურ მასპინძელში არ ვითარდება, მაგრამ ცისტის სახით რჩება, რაც მას საშუალებას აძლევს გადარჩეს და საბოლოო მასპინძელთან მიაღწიოს. პარატენური მასპინძლები ხშირად არიან ცხოველები, რომლებიც შემთხვევით ინახავენ პარაზიტს, სანამ ის საბოლოო მასპინძელთან არ მოხვდება. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ყველა მასპინძელი პარაზიტს ზრდის და ავითარებს, მაგრამ ეს არ არის სწორი პარატენური მასპინძლის შემთხვევაში. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებმა იცოდნენ, როგორ განსაზღვრონ და მართონ პარატენური მასპინძლები, რათა შეამცირონ ინფექციის რისკი და გააუმჯობესონ ჯანმრთელობის მდგომარეობა.
Pkhakadze G. Paratenic host (syn. Transport host). In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/paratenic-host-syn-transport-host/
Was this article helpful?