პრევალენტობა-ინციდენტობის (ნეიმან) ცდომილება არის კვლევითი ცდომილება, რომელიც წარმოიქმნება, როდესაც კვლევაში მხოლოდ არსებული შემთხვევები შედის, რაც იწვევს შედეგების არასწორ ინტერპრეტაციას [1].
Prevalence-incidence (Neyman) bias is a research bias that occurs when only existing cases are included in a study, leading to misinterpretation of results.
ეს ცდომილება ხდება, როდესაც კვლევაში მხოლოდ უკვე არსებული შემთხვევები შედის. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები დაავადების შესახებ. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ კვლევაში ახალი შემთხვევებიც შევიდეს.
სოფლის კლინიკაში ექიმი ნინო პაციენტებს კითხულობს, რამდენი ხანია რაც აქვთ სიმპტომები. ის ცდილობს გაიგოს, რამდენი ახალი შემთხვევაა და რამდენი უკვე არსებული.
პრევალენტობა-ინციდენტობის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები დაავადების გავრცელების შესახებ. ეს ცდომილება შეიძლება გავლენა მოახდინოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პოლიტიკის დაგეგმვაზე და რესურსების განაწილებაზე.
პრევალენტობა-ინციდენტობის (ნეიმან) ცდომილება პირველად აღწერილი იქნა, როგორც კვლევითი ცდომილება, რომელიც წარმოიქმნება, როდესაც კვლევაში მხოლოდ არსებული შემთხვევები შედის. ეს ცდომილება განსაკუთრებით ხშირია ქრონიკული დაავადებების კვლევებში, სადაც ახალი შემთხვევების გამოტოვება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები დაავადების გავრცელებისა და რისკის ფაქტორების შესახებ. მაგალითად, თუ კვლევა მხოლოდ იმ პაციენტებზეა, რომლებიც უკვე დიდი ხანია დაავადებულები არიან, შეიძლება გამოტოვოთ ახალი შემთხვევები, რომლებიც განსხვავებულად ვითარდებიან. ამ ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ კვლევაში ახალი შემთხვევებიც შევიდნენ, რაც საშუალებას იძლევა უფრო ზუსტი სურათის მიღება დაავადების შესახებ. ხშირად, მკვლევარები ვერ აცნობიერებენ ამ ცდომილების არსებობას, რაც იწვევს არასწორ ინტერპრეტაციებს და არასწორი პოლიტიკის დაგეგმვას საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში.
Pkhakadze G. Prevalence-Incidence (Neyman) Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/prevalence-incidence-neyman-bias/
Was this article helpful?