მჯდომარე ქცევა გულისხმობს იმ აქტივობებს, რომლებიც ხორციელდება მჯდომარე ან მწოლიარე მდგომარეობაში და მოიცავს მინიმალურ ფიზიკურ აქტივობას [1]. ეს ქცევა ხშირად დაკავშირებულია ჯანმრთელობის პრობლემებთან, როგორიცაა სიმსუქნე და გულის დაავადებები [2].
Sedentary behaviour refers to activities that involve sitting or lying down with low energy expenditure.
მჯდომარე ქცევა არის ის, როცა ადამიანი დიდხანს ზის ან წევს და არ მოძრაობს. ეს შეიძლება იყოს ტელევიზორის ყურება ან კომპიუტერთან მუშაობა. მნიშვნელოვანია, რომ ხშირად ავდგეთ და ვიმოძრაოთ, რათა ჯანმრთელობა შევინარჩუნოთ.
გიორგი სოფელში ბებიასთან სტუმრად იყო. მთელი დღე ტელევიზორს უყურებდა და ბებიას სთხოვა, რომ საჭმელი მისთვის ოთახში მიეტანა. ბებიამ უთხრა, რომ ცოტა გაესეირნა და შემდეგ ჭამა ერთად დაეწყოთ.
მჯდომარე ქცევა მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის, რადგან ის დაკავშირებულია სხვადასხვა ქრონიკულ დაავადებებთან. საქართველოს მოსახლეობისთვის მნიშვნელოვანია, რომ მეტი დრო გაატარონ აქტიურად, რათა თავიდან აიცილონ ჯანმრთელობის პრობლემები. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებმა უნდა წაახალისონ ფიზიკური აქტივობა ყოველდღიურ ცხოვრებაში.
მჯდომარე ქცევის ცნება პირველად მეცნიერულ ლიტერატურაში XX საუკუნის ბოლოს გამოჩნდა და მას შემდეგ აქტიურად განიხილება ჯანდაცვის სფეროში. ეს ქცევა მოიცავს ისეთ აქტივობებს, როგორიცაა ტელევიზორის ყურება, კომპიუტერთან მუშაობა და წიგნის კითხვა მჯდომარე ან მწოლიარე მდგომარეობაში. მჯდომარე ქცევის გაზომვა ხშირად ხდება თვითრეპორტირების გზით, თუმცა თანამედროვე ტექნოლოგიები, როგორიცაა აქტივობის მონიტორები, უფრო ზუსტ მონაცემებს გვაწვდიან. ერთ-ერთი გავრცელებული მცდარი წარმოდგენა ის არის, რომ მჯდომარე ქცევა მხოლოდ ოფისში მომუშავე ადამიანებს ეხება, თუმცა ის ასევე ვრცელდება ბავშვებზე და მოხუცებზე, რომლებიც დიდ დროს ატარებენ ტელევიზორთან ან სხვა პასიურ აქტივობებში. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გაიგოს მჯდომარე ქცევის გავლენა ჯანმრთელობაზე და მიიღოს ზომები მისი შემცირების მიზნით.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Sedentary behaviour”. Accessed 6 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/sedentary-behaviour/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „მჯდომარე ქცევა“. წვდომა 6 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/sedentary-behaviour/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?