სტანდარტიზებული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი (SMR) არის სტატისტიკური მაჩვენებელი, რომელიც გამოიყენება პოპულაციის სიკვდილიანობის შედარებისთვის სხვადასხვა ჯგუფებს შორის [1]. იგი ითვალისწინებს ასაკობრივ და სქესობრივ განსხვავებებს [2].
Standardized Mortality Ratio (SMR) is a statistical measure used to compare mortality rates between different populations.
სტანდარტიზებული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი გვიჩვენებს, რამდენად ხშირად ხდება სიკვდილიანობა კონკრეტულ ჯგუფში. ეს მაჩვენებელი გვაძლევს საშუალებას შევადაროთ სხვადასხვა ჯგუფების სიკვდილიანობა ისე, რომ გავითვალისწინოთ ასაკობრივი და სქესობრივი განსხვავებები.
სოფლის ექიმმა ნინო ბებიას აუხსნა, რომ მათი სოფლის სიკვდილიანობის მაჩვენებელი უფრო მაღალია, ვიდრე მეზობელი სოფლის, რადგან მათი მოსახლეობა უფრო ასაკოვანია.
სტანდარტიზებული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს გაანალიზონ და შეადარონ სხვადასხვა რეგიონების ჯანმრთელობის მდგომარეობა. ეს ინფორმაცია ეხმარება მათ განსაზღვრონ, სად არის საჭირო დამატებითი რესურსები და ჩარევები.
სტანდარტიზებული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი (SMR) პირველად შემუშავდა, რათა დაეხმაროს მკვლევარებს და ჯანდაცვის პროფესიონალებს სხვადასხვა პოპულაციების სიკვდილიანობის შედარებაში. მისი გამოყენება საშუალებას აძლევს მკვლევარებს, შეაფასონ, რამდენად ხშირად ხდება სიკვდილიანობა კონკრეტულ ჯგუფში შედარებით სხვა ჯგუფებთან. SMR ითვალისწინებს ასაკობრივ და სქესობრივ განსხვავებებს, რაც საშუალებას აძლევს მკვლევარებს უფრო ზუსტად შეადარონ სხვადასხვა პოპულაციების ჯანმრთელობის მდგომარეობა.
SMR-ის გამოთვლა ხდება შემდეგნაირად: რეალური სიკვდილიანობის რაოდენობა კონკრეტულ ჯგუფში იყოფა მოსალოდნელ სიკვდილიანობაზე, რომელიც გამოთვლილია ზოგადი პოპულაციის მონაცემებზე დაყრდნობით. ეს მაჩვენებელი ხშირად გამოიყენება, რათა შეფასდეს, რამდენად ეფექტურია ჯანდაცვის პოლიტიკა და პროგრამები.
მიუხედავად იმისა, რომ SMR არის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი, მისი გამოყენებისას უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ის არ გვაძლევს ინფორმაციას კონკრეტული მიზეზების შესახებ, რომლებიც იწვევენ სიკვდილიანობას. ასევე, SMR-ის შედეგები შეიძლება იყოს დამაბნეველი, თუ არ არის სწორად გათვალისწინებული ყველა საჭირო ფაქტორი, როგორიცაა სოციალური და ეკონომიკური პირობები.
სწორედ ამიტომ, SMR-ის გამოყენება უნდა მოხდეს სხვა სტატისტიკურ და ანალიტიკურ ინსტრუმენტებთან ერთად, რათა მივიღოთ სრული სურათი პოპულაციის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ და განვსაზღვროთ საჭირო ჩარევები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “SMR”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/smr/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „სტანდარტიზებული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/smr/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?