გამომწვევით განპირობებული ცდომილება არის ტენდენცია, როდესაც ადამიანები ცდილობენ დაავადების მიზეზების ძიებას და ამ პროცესში ცდომილებაში ვარდებიან [1].
Underlying cause (rumination) bias is the tendency to focus on potential causes of a disease, leading to erroneous conclusions.
როცა ვცდილობთ გავიგოთ, რატომ მოხდა რამე, შეიძლება ვიფიქროთ მიზეზებზე, რომლებიც სინამდვილეში არ არის სწორი. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები.
სოფლის ბაზარში, ნინო და მარიკა საუბრობენ, რატომ გახდა მათი მეზობელი ავად. ნინო ფიქრობს, რომ ეს შეიძლება იყოს წყლის ხარისხის გამო, მაგრამ მარიკა ეჭვობს, რომ ეს უბრალოდ შემთხვევითობაა.
გამომწვევით განპირობებული ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებები საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პოლიტიკაში. თუ არასწორად გავიგებთ დაავადების მიზეზებს, შეიძლება არასწორად განვსაზღვროთ პრევენციული ზომები.
გამომწვევით განპირობებული ცდომილება წარმოიშვა იმ ადამიანური ტენდენციიდან, რომ ვეძებთ მიზეზებს, როცა ვხედავთ რაიმე მოვლენას [1]. ეს ცდომილება განსაკუთრებით ხშირია ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში, სადაც საჭიროა დაავადების გამომწვევი ფაქტორების იდენტიფიცირება [2]. ამ ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის მოიცავს სუბიექტურ შეფასებებს და ხშირად დამოკიდებულია ინდივიდუალურ გამოცდილებაზე [3]. ხშირი გაუგებრობაა, რომ ყველა კორელაცია მიუთითებს მიზეზობრივ კავშირზე, რაც არასწორია და შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები [4].
Pkhakadze G. Undertying Cause (Rumination) Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/undertying-cause-rumination-bias/
Was this article helpful?