კონტროლის ცდომილება არის კვლევის პროცესში წარმოქმნილი ცდომილება, როდესაც ერთი ჯგუფი უფრო მეტად კონტროლდება, ვიდრე მეორე, რაც შეიძლება კვლევის შედეგებზე გავლენა მოახდინოს [1].
Surveillance bias occurs when one group is monitored more closely than another, potentially affecting study outcomes.
კონტროლის ცდომილება ხდება, როცა კვლევის დროს ერთი ჯგუფი უფრო ყურადღებით მოწმდება, ვიდრე მეორე. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი შედეგები, რადგან ერთი ჯგუფი უფრო მეტად კონტროლდება.
სოფელში ექიმი ნინოს ორი პაციენტი ჰყავს, ერთი ხშირად აკითხავს და მეორე იშვიათად. ნინო უფრო ხშირად აკითხავს იმ პაციენტს, ვინც ხშირად მოდის, და ამით უფრო მეტი ინფორმაცია აქვს მის ჯანმრთელობაზე.
კონტროლის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები კვლევებში. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც ვსწავლობთ ახალ მკურნალობებს ან ვაქცინებს, რადგან არასწორი მონაცემები შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებები.
კონტროლის ცდომილება წარმოიშობა, როდესაც კვლევის პროცესში ერთი ჯგუფი უფრო მეტად კონტროლდება, ვიდრე მეორე. ეს შეიძლება მოხდეს, როდესაც ახალი მკურნალობის ეფექტურობა ან უსაფრთხოება მოწმდება. მაგალითად, თუ ახალი წამალი უფრო ხშირად მოწმდება, ვიდრე ძველი, შეიძლება მივიღოთ არასწორი დასკვნები მისი ეფექტურობის შესახებ. კონტროლის ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ ყველა ჯგუფი თანაბრად მოწმდება. ხშირად, კონტროლის ცდომილება ხდება არასწორი მეთოდოლოგიის ან არასაკმარისი რესურსების გამო, რაც კვლევის შედეგებზე უარყოფითად მოქმედებს. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ კვლევის დიზაინი იყოს კარგად დაგეგმილი და ყველა ჯგუფი თანაბრად მოწმდებოდეს, რათა მივიღოთ ობიექტური და სანდო შედეგები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Surveillance Bias”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/surveillance-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „კონტროლის (მონიტორინგის) ცდომილება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/surveillance-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?