არაგადამდები დაავადებები არის ის დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე [1]. ისინი ხშირად ქრონიკული ხასიათისაა და მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა, კიბოს, დიაბეტის და რესპირატორული დაავადებებს [2].
Noncommunicable diseases are illnesses that are not transmitted from person to person.
არაგადამდები დაავადებები არის ისეთი დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ადამიანიდან ადამიანზე. ეს დაავადებები ხშირად გრძელვადიანია და მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა პრობლემებს, დიაბეტს და სხვა. მათი მართვა მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი დიდ გავლენას ახდენენ ადამიანის ჯანმრთელობაზე.
სოფლის ბაზარში ნანა და მარიკა საუბრობენ. ნანა ამბობს, რომ მისი ბებია დიაბეტით არის დაავადებული და ყოველდღე ინსულინის გაკეთება სჭირდება. მარიკა პასუხობს, რომ მისი მამაც გულის პრობლემებით იტანჯება და ექიმთან რეგულარულად დადის.
არაგადამდები დაავადებები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენენ მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე საქართველოში. მათი მართვა და პრევენცია აუცილებელია, რათა შემცირდეს დაავადებების გავრცელება და გაუმჯობესდეს ცხოვრების ხარისხი. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის მნიშვნელოვანია ამ დაავადებების მართვის სტრატეგიების ცოდნა და გამოყენება.
არაგადამდები დაავადებების წარმოშობა ხშირად დაკავშირებულია ცხოვრების წესთან, როგორიცაა არასწორი კვება, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და მავნე ჩვევები. ეს დაავადებები მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, კიბოს, დიაბეტს და ქრონიკულ რესპირატორულ დაავადებებს. მათი გავრცელების გაზომვა ხდება სხვადასხვა ეპიდემიოლოგიური კვლევებით, რომლებიც ითვალისწინებენ დაავადებების გავრცელების სიხშირეს და რისკ-ფაქტორებს. ხშირი გაუგებრობაა, რომ ეს დაავადებები მხოლოდ მოხუცებულებს ეხება, თუმცა ისინი შეიძლება ნებისმიერ ასაკში განვითარდეს. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ იცოდეს მათი პრევენციის გზები და რეგულარულად გაიაროს სამედიცინო შემოწმებები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Noncommunicable Diseases”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/noncommunicable-diseases/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „არაგადამდები დაავადებები“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/noncommunicable-diseases/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?