დავიწყებული დაავადებები არის ის დაავადებები, რომლებიც ხშირად უგულებელყოფილია ჯანდაცვის სისტემების მიერ, მიუხედავად მათი სერიოზული გავლენისა საზოგადოებაზე [1]. ისინი ძირითადად გავრცელებულია დაბალი და საშუალო შემოსავლების ქვეყნებში [2].
Neglected diseases are illnesses that are often overlooked by health systems despite their significant impact on communities.
დავიწყებული დაავადებები არის ისეთი დაავადებები, რომლებიც ხშირად არ იღებენ საკმარის ყურადღებას ჯანდაცვის სისტემებისგან. ეს დაავადებები ძირითადად გვხვდება ისეთ ქვეყნებში, სადაც მოსახლეობა შედარებით დაბალი შემოსავლის მქონეა. მათი მკურნალობა და პრევენცია მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი სერიოზულად ზიანს აყენებენ ადამიანების ჯანმრთელობას.
სოფლის ბაზარში, ნინო და მისი მეგობარი ლელა საუბრობენ. ნინო ამბობს, რომ მისი ბებია ხშირად ავადმყოფობს, მაგრამ ექიმები ვერ პოულობენ მიზეზს. ლელა პასუხობს, რომ ეს შეიძლება იყოს დავიწყებული დაავადება და ურჩევს, რომ ბებიას უკეთესი გამოკვლევა ჩაუტაროს.
დავიწყებული დაავადებები მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი ხშირად იწვევს სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემებს და ეკონომიკურ ზიანს საზოგადოებაში. მათი უგულებელყოფა შეიძლება გამოიწვიოს დაავადების გავრცელება და გართულება, რაც უფრო ძვირადღირებულ მკურნალობას მოითხოვს. ჯანდაცვის პროფესიონალებმა უნდა იცოდნენ ამ დაავადებების შესახებ, რათა უზრუნველყონ დროული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა.
დავიწყებული დაავადებები წარმოადგენენ იმ დაავადებებს, რომლებიც ხშირად უგულებელყოფილია ჯანდაცვის სისტემების მიერ, მიუხედავად მათი სერიოზული გავლენისა საზოგადოებაზე. ეს დაავადებები ძირითადად გვხვდება დაბალი და საშუალო შემოსავლების ქვეყნებში, სადაც ჯანდაცვის რესურსები შეზღუდულია. მათი წარმოშობა ხშირად დაკავშირებულია ცუდი სანიტარული პირობებით, სუფთა წყლის ნაკლებობით და არასაკმარისი ჯანდაცვის სერვისებით.
დავიწყებული დაავადებების სკოპი ფართოა და მოიცავს ისეთ დაავადებებს, როგორიცაა მალარია, ჭია, ლეიშმანიოზი და სხვ. ეს დაავადებები ხშირად არ იღებენ საკმარის ყურადღებას და დაფინანსებას, რაც ართულებს მათ პრევენციასა და მკურნალობას.
ამ დაავადებების გაზომვა რთულია, რადგან მათი გავრცელება ხშირად არ არის სრულად დოკუმენტირებული. ეს იწვევს არასწორ წარმოდგენას მათი სერიოზულობის შესახებ და ხელს უშლის ეფექტურ რეაგირებას.
ხშირად, საზოგადოებაში არსებობს მცდარი წარმოდგენები, რომ ეს დაავადებები მხოლოდ შორეულ რეგიონებში გვხვდება და არ არის მნიშვნელოვანი. თუმცა, მათი უგულებელყოფა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ეპიდემიები და ზიანი მიაყენოს მთელ საზოგადოებას. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ ჯანდაცვის პროფესიონალებმა და საზოგადოებამ მეტი ყურადღება მიაქციონ ამ დაავადებებს და იმუშაონ მათ პრევენციასა და მკურნალობაზე.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Neglected Diseases”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/neglected-diseases/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „დავიწყებული დაავადებები“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/neglected-diseases/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?