დაწყების დროის ცდომილება არის სისტემატიური ცდომილება, რომელიც წარმოიშობა, როდესაც ექსპოზიციის ან დაავადების დაწყების დროის განსაზღვრა შეუძლებელია [1]. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორი ინტერპრეტაცია [2].
Starting time bias is a systematic error arising from the inability to accurately determine the onset time of exposure or disease.
დაწყების დროის ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც ვერ ვადგენთ როდის დაიწყო დაავადება ან ექსპოზიცია. ეს შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორი გაგება. ამიტომ მნიშვნელოვანია ზუსტი დროის განსაზღვრა.
სოფლის ექიმი ნინო ცდილობს გაარკვიოს, როდის დაიწყო პაციენტს სიმპტომები, მაგრამ პაციენტი ვერ იხსენებს ზუსტ დროს. ეს ართულებს დიაგნოზის დასმას.
დაწყების დროის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება შეცვალოს კვლევის შედეგები და გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეპიდემიოლოგიაში, სადაც ზუსტი დროის განსაზღვრა კრიტიკულია დაავადების გავრცელების შესასწავლად.
დაწყების დროის ცდომილება წარმოიშობა, როდესაც კვლევაში ვერ ვადგენთ ზუსტად როდის დაიწყო ექსპოზიცია ან დაავადება. ეს შეიძლება მოხდეს, როდესაც პაციენტები ვერ იხსენებენ სიმპტომების დაწყების ზუსტ დროს ან როდესაც მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი [1]. ეს ცდომილება განსაკუთრებით პრობლემატურია ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში, სადაც ზუსტი დროის განსაზღვრა აუცილებელია დაავადების გავრცელების და რისკის ფაქტორების შესასწავლად [2]. კვლევების დროს, დაწყების დროის ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი კავშირების აღმოჩენა ექსპოზიციასა და შედეგს შორის [3]. ამის თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ კვლევის დიზაინი უზრუნველყოფს ზუსტი დროის მონაცემების შეგროვებას და პაციენტების რეგულარულ მონიტორინგს [4].
Pkhakadze G. Starting Time Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/starting-time-bias/
Was this article helpful?