ცირკადული რიტმის ძილის-გაღვიძების დარღვევა, რომელიც გამოწვეულია სამუშაო ცვლების ცვლილებით, ახასიათებს ძილისა და გაღვიძების ციკლის დარღვევას, რაც გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე და ყოველდღიურ ცხოვრებაზე [1].
Circadian rhythm sleep-wake disorder, shift work type, is a disruption of the sleep-wake cycle caused by shift work, affecting health and daily life.
როცა ადამიანი მუშაობს სხვადასხვა ცვლაში, მისი ძილის რეჟიმი ხშირად იცვლება. ეს შეიძლება გამოიწვიოს დაღლილობა და ყურადღების ნაკლებობა. ასეთი მდგომარეობა გავლენას ახდენს როგორც ფიზიკურ, ასევე ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე.
გიორგი სოფელში ცხოვრობს და ღამის ცვლაში მუშაობს ქარხანაში. დილით სახლში დაბრუნებისას, მას ძილი უჭირს, რადგან მზე უკვე ამოსულია და ოჯახის წევრები საქმიანობას იწყებენ.
ცირკადული რიტმის დარღვევები, რომლებიც გამოწვეულია სამუშაო ცვლებით, შეიძლება მნიშვნელოვნად იმოქმედოს ადამიანის ჯანმრთელობაზე, მათ შორის ფსიქიკურ მდგომარეობაზე. ეს მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის, რადგან ასეთი პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს შრომისუნარიანობის შემცირებას და ჯანმრთელობის პრობლემებს.
ცირკადული რიტმის ძილის-გაღვიძების დარღვევა, რომელიც გამოწვეულია სამუშაო ცვლების ცვლილებით, არის მდგომარეობა, რომელიც ხშირად გვხვდება იმ ადამიანებში, რომლებიც მუშაობენ ღამის ან არარეგულარულ ცვლებში. ამ მდგომარეობის წარმოშობა დაკავშირებულია ადამიანის ბიოლოგიურ საათთან, რომელიც რეგულირებს ძილისა და გაღვიძების ციკლს. როდესაც ეს ციკლი ირღვევა, ადამიანი შეიძლება განიცადოს დაღლილობა, უძილობა და კონცენტრაციის პრობლემები. ასეთი დარღვევების გაზომვა შესაძლებელია ძილის დღიურების ან აქტიგრაფიის საშუალებით, რაც საშუალებას იძლევა განსაზღვროს ძილის ხარისხი და ხანგრძლივობა. ხშირი შეცდომა არის იმის ფიქრი, რომ ეს პრობლემა მხოლოდ დროებითია და ადვილად გამოსწორებადია, თუმცა, თუ იგი არ იქნება მართებული, შეიძლება გამოიწვიოს ქრონიკული ჯანმრთელობის პრობლემები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Circadian rhythm sleep-wake disorder, shift work type”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/circadian-rhythm-sleep-wake-disorder-shift-work-type/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ცირკადული რიტმის ძილისა და გაღვიძების დარღვევა, ცვლის სამუშაოს ტიპი“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/circadian-rhythm-sleep-wake-disorder-shift-work-type/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?