გამოყენებული ლიტერატურის ცალმხრივი ცდომილება არის კვლევის პროცესში, როდესაც ავტორები მხოლოდ იმ ნამუშევრებს იყენებენ, რომლებიც მხარს უჭერს მათ პოზიციას[1]. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორი ინტერპრეტაცია[2].
One-sided reference bias occurs when authors cite only literature that supports their position.
როდესაც მკვლევარები მხოლოდ იმ წიგნებსა და სტატიებს იყენებენ, რომლებიც მათ მოსაზრებას ეთანხმება, ეს შეიძლება იყოს ცდომილება. ასეთი მიდგომა შეიძლება გამოიწვიოს საკითხის არასწორი გაგება. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ყველა მხარე განიხილოს.
სოფლის ბაზარში ნინო და მარიამი საუბრობენ ახალი სამედიცინო კვლევის შესახებ. ნინო ამბობს, რომ მხოლოდ იმ სტატიებს კითხულობს, რომლებიც მის მოსაზრებას ეთანხმება. მარიამი ურჩევს, რომ სხვა წყაროებიც წაიკითხოს, რათა უკეთ გაიგოს საკითხი.
გამოყენებული ლიტერატურის ცალმხრივი ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებების მიღება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან არასწორი ინფორმაცია შეიძლება ზიანის მომტანი იყოს მოსახლეობისთვის. ამიტომ, კვლევების დროს აუცილებელია ყველა შესაძლო წყაროს განხილვა.
გამოყენებული ლიტერატურის ცალმხრივი ცდომილება წარმოიშვა, როდესაც მკვლევარები მხოლოდ იმ ნამუშევრებს იყენებენ, რომლებიც მათ მოსაზრებას ეთანხმება. ეს ცდომილება ხშირად ხდება, როდესაც ავტორები ცდილობენ თავიანთი ჰიპოთეზის დამტკიცებას და არ ითვალისწინებენ ალტერნატიულ მოსაზრებებს. ასეთი მიდგომა შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორი ინტერპრეტაცია და არასწორი გადაწყვეტილებების მიღება. ამ ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ მკვლევარები ყველა შესაძლო წყაროს განიხილავენ და ცდილობენ ობიექტურად შეაფასონ არსებული მონაცემები. ხშირად, ცალმხრივი ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც კვლევის ავტორები არ არიან საკმარისად კრიტიკულები თავიანთი წყაროების მიმართ და არ ითვალისწინებენ ალტერნატიულ მოსაზრებებს. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ კვლევის პროცესში გამოყენებული ლიტერატურა იყოს მრავალფეროვანი და მოიცავდეს ყველა შესაძლო პერსპექტივას.
Pkhakadze G. One-Sided Reference Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/one-sided-reference-bias/
Was this article helpful?