დაგვიანებული ძილის-ღვიძილის ფაზის დარღვევა არის მდგომარეობა, როდესაც ადამიანის ბიოლოგიური საათი გადახრილია და ძილის დაწყება და გაღვიძება ჩვეულებრივზე გვიან ხდება [1]. ეს ხშირად იწვევს ყოველდღიურ ცხოვრებაში პრობლემებს, რადგან ადამიანი ვერ ახერხებს ადრეულ გაღვიძებას [2].
Delayed sleep-wake phase disorder is a condition where a person's sleep schedule is significantly delayed compared to the conventional time.
ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ადამიანს ძილი გვიან იწყება და გვიან იღვიძებს. ხშირად ეს იწვევს პრობლემებს, რადგან ადამიანი ვერ ახერხებს ადრეულ გაღვიძებას, რაც საჭიროა სკოლაში ან სამსახურში წასასვლელად. ამ მდგომარეობის მართვა შესაძლებელია სპეციალური რჩევებით და დახმარებით.
გიორგი სოფელში ცხოვრობს და ყოველ დილით ადრე უნდა ადგეს, რომ ფერმაში იმუშაოს. მაგრამ მას ძილი გვიან ღამით ეწყება და დილით გაღვიძება უჭირს, რაც მის სამუშაოს ხელს უშლის.
დაგვიანებული ძილის-ღვიძილის ფაზის დარღვევა მნიშვნელოვანია, რადგან ის გავლენას ახდენს ადამიანის ყოველდღიურ ფუნქციონირებაზე, რაც შეიძლება გამოიწვიოს პრობლემები სამსახურში ან სკოლაში. ეს მდგომარეობა საჭიროებს ყურადღებას, რადგან მისი მართვა შესაძლებელია და შეიძლება გააუმჯობესოს ადამიანის ცხოვრების ხარისხი.
დაგვიანებული ძილის-ღვიძილის ფაზის დარღვევა პირველად აღწერილი იყო 1980-იან წლებში, როგორც ბიოლოგიური საათის დარღვევა, რომელიც გავლენას ახდენს ძილის და ღვიძილის ციკლზე. ეს მდგომარეობა ხშირად გვხვდება მოზარდებში და ახალგაზრდებში, თუმცა ნებისმიერ ასაკში შეიძლება განვითარდეს. მისი დიაგნოზი ხდება პაციენტის ძილის ჩვევების დაკვირვებით და სპეციალური კითხვარების გამოყენებით. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ეს უბრალოდ 'ღამის ბუების' ჩვევაა, მაგრამ სინამდვილეში ეს არის ბიოლოგიური საათის სერიოზული დარღვევა, რომელიც საჭიროებს სპეციალურ მართვას. მართვა მოიცავს ძილის ჰიგიენის გაუმჯობესებას, სინათლის თერაპიას და, ზოგიერთ შემთხვევაში, მედიკამენტების გამოყენებას. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ და ჯანდაცვის პროფესიონალებმა გაიგონ ამ მდგომარეობის სირთულე და საჭიროებები, რათა დაეხმარონ პაციენტებს უკეთესად მართონ მათი ყოველდღიური ცხოვრება.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Delayed sleep-wake phase disorder”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/delayed-sleep-wake-phase-disorder/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „გადავადებული ძილისა და გაღვიძების ფაზის დარღვევა“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/delayed-sleep-wake-phase-disorder/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?